TARİH: 27 Şubat 2009

BELGE NO: 09ANKARA321

GÖNDEREN MAKAM: ABD Ankara Büyükelçiliği

SINIFLANDIRMA: Confidential

KONU: İran’la yapılan anlaşmalar Başbakan Erdoğan’ın arkadaşlarına yarıyor

1. 22 Şubat tarihinde yerel basın organları Türkiye ve İran’ın İran’dan gaz çıkaracak ve bu gazı Türkiye’ye ve Avrupa’ya Türkiye’ye taşıyacak bir boru hattı inşa edecek bir ortak girişim şirketi kurduklarını bildirdi.
Bu anlaşmayla ilgili bazı kişilerle konuştuk. BOTAŞ Başkanı Saltuk Düzyol, BOTAŞ’ın anlaşmanın bir parçası olmadığını ve bunun özel bir şirketle yapıldığını söyledi ancak şirketin adını vermedi.

Enerji Bakanı Güler’in danışmanlarından Musa Günaydın, konu hakkında bizimle konuşmak istemedi. Ancak xxxx daha açık davrandı. Türk şirketi SOM Petrol’ün İran’la kurulan ortak girişime girdiğini söyledi.

SOM Petrol’ün sahibi Sıtkı Ayan, Başbakan Erdoğan çok iyi arkadaşı. Her ikisi de İstanbul İmam Hatip okulunda okudu. Ayan, aralarında Mustafa Erdoğan (Başbakan’ın ağabeyi), Cihan Kamer ve Mücahit Aslan’ın da bulunduğu Erdoğan’ın yakın arkadaş çevresinde. Araştırmalarımıza göre, XXXX liman inşaatı, yakıt taşımacılığı ve diğer başka alanlarda faaliyet gösteriyor anca petrol ve gaz geliştirme için deneyimi yok.

2. 2007 yılında elektrik üretim ve ihracat şirketi Kartet, İran’ın devlet elektrik şirketi Tavanir ile bir anlaşma imzaladı. Kartet, elektrik ithalat lisansı almak için EPDK’ya başvurdu. Kasım 2007′de Erdoğan’ın arkadaşı Cihan Kamer’in sahip olduğu Savk Elektrik İran’dan elektrik ithal etmek için EPDK’dan lisans aldı.

Bununla birlikte Kartet, bu uzlaşmazlığı kamuoyuna taşıdı ve Savk’ın yaptığının etik dışı ve yasadışı olduğunu söyledi. Kartet İstanbul Yöneticisi Nuray Atacık, 27 Şubat’ta bize EPDK’nın hala Kartet’e yanıt vermediğini ve projeden vazgeçtiklerini söyledi. Ancak bize Savk’ın da projeyi gerçekleştiremediğini belirtti. Atacık, “İranlılar bizi istiyorlar, zorla kendilerine dayatılan bir şirketle iş yapmak istemiyorlar” dedi.

3. Yorum: Eğer doğruysa, Başbakan’ın İran’la gaz anlaşmasını SOM Petrol’ün yapması yönündeki ısrarı esasında anlaşmayla ilgili süreci de yavaşlatabilir. Savk Elektrik olayında da görüldüğü gibi İran, kendisine dayatılan iş ortaklarıyla çalışmak istemiyor. Projenin ağır işlemesinde anlaşmanın hukuki, düzenleyici ve ticari bir çerçevesinin olmaması ve İran’ın BOTAŞ’ın 26 Şubat’ta kendisine karşı kazandığı 750 milyon dolarlık tahkim davasına olası tepkisi (ancak bu miktarın İran tarafından kabul edilmesi gerekiyor) gibi diğer başka nedenler de mevcut. Yorumun sonu.